Wat is VLAN?

Een VLAN (Virtual Local Area Network) is een virtueel netwerk binnen een fysiek netwerk waarmee je apparaten logisch groepeert, ongeacht hun locatie. Hierdoor kun je netwerkverkeer scheiden, de veiligheid verhogen en het beheer vereenvoudigen, zonder dat er extra bekabeling nodig is. Een VLAN maakt het mogelijk om verschillende groepen apparaten binnen een organisatie van elkaar te isoleren op hetzelfde fysieke netwerk. Lees meer over andere netwerktechnieken zoals VPN, DNS of firewall op onze kennisbank.

Wat is vlan en waarom wordt het gebruikt?

Met VLAN kun je meerdere virtuele netwerken creëren op één fysieke infrastructuur, zodat afdelingen of projectteams gescheiden kunnen werken zonder aparte bekabeling. Dit vergroot de netwerkveiligheid, beperkt broadcast-verkeer en zorgt voor meer flexibiliteit bij het inrichten van het bedrijfsnetwerk. Organisaties kiezen voor VLAN om kosten te besparen en het beheer van hun netwerk te vereenvoudigen. Zo wordt het mogelijk om bijvoorbeeld de IT-afdeling gescheiden te houden van HR, zonder extra hardware.

Hoe werkt een VLAN precies?

Een VLAN werkt door netwerkverkeer te segmenteren via speciale VLAN-tags die aan dataverkeer worden toegevoegd. Netwerkswitches herkennen deze tags en bepalen aan de hand daarvan waar het verkeer naartoe mag. Toestellen binnen hetzelfde VLAN kunnen alleen met elkaar communiceren, tenzij er aanvullende instellingen (zoals routers of Layer 3 switches) worden gebruikt om verkeer tussen VLAN’s toe te staan. Op deze manier wordt ongewenst contact tussen verschillende afdelingen voorkomen en blijft het netwerk overzichtelijk.

Verschillende soorten VLAN: Tag-based, port-based en meer

Er bestaan verschillende soorten VLAN, waaronder port-based VLANs waarbij apparaten worden toegewezen op basis van poortnummers op de switch. Tag-based VLAN (volgens de 802.1Q-standaard) werkt met unieke netwerkidentificaties (tags) om apparaten te groeperen. Daarnaast zijn er geavanceerde vormen zoals Voice VLAN’s voor telefonie en Management VLAN’s voor netwerkbeheer. Welke vorm je kiest, is afhankelijk van je infrastructuur en welke apparaten je wilt scheiden of juist samenbrengen.

Wat zijn de voordelen van VLAN in een netwerk?

VLAN biedt duidelijke voordelen voor netwerkbeheer. Het verhoogt de beveiliging doordat afdelingen of groepen gebruikers van elkaar worden geïsoleerd, waardoor onbevoegde toegang wordt bemoeilijkt. Minder broadcast-verkeer betekent dat het netwerk efficiënter werkt en er minder onnodige data rondgaat. Ook kun je gebruikers en apparaten flexibel toewijzen aan een VLAN, zonder dat je de fysieke infrastructuur hoeft te veranderen. Dit biedt schaalbaarheid en eenvoud bij uitbreidingen.

Richtlijnen en best practices voor het instellen van een VLAN

Bij het opzetten van een VLAN is het verstandig om duidelijke naamgevingsconventies te gebruiken en VLAN’s logisch te segmenteren, bijvoorbeeld per afdeling of functie. Documenteer goed welke switchpoorten bij welk VLAN horen en houd dit up-to-date. Gebruik altijd sterke wachtwoorden en beheerrechten voor de netwerkapparatuur. Voor verkeer tussen verschillende VLAN’s wordt aangeraden om Layer 3 switches en logische firewallregels in te stellen, zodat je grip houdt op het dataverkeer.

Veelgestelde vragen over wat is vlan

Hieronder geven we antwoord op de meest gestelde vragen rondom VLAN om je nog beter inzicht te geven in deze netwerktechnologie.

• Wat is het verschil tussen VLAN en een fysiek netwerksegment?
  Een fysiek netwerksegment vereist aparte bekabeling en hardware, terwijl een VLAN logisch wordt ingericht binnen dezelfde netwerkinfrastructuur.
• Kunnen apparaten in verschillende VLAN’s met elkaar communiceren?
  Nee, standaard kunnen ze dat niet. Communicatie tussen VLAN’s moet via een router of Layer 3 switch geregeld worden.
• Heeft iedere switch ondersteuning voor VLAN?
  Niet elke switch ondersteunt VLAN. Managed switches bieden meestal wel VLAN-ondersteuning, unmanaged switches niet.
• Is een VLAN hetzelfde als subnetting?
  Nee, maar ze worden soms samen gebruikt. Subnetting deelt IP-adressen op, VLAN deelt fysieke netwerktopologie logisch op.

Samenvatting: wat is vlan in de praktijk?

Een VLAN is een doeltreffende manier om netwerken logisch te segmenteren, de beveiliging te verbeteren en netwerkbeheer te vereenvoudigen, allemaal zonder extra bekabeling. Zeker in omgevingen waar afdelingen gescheiden moeten blijven, zorgt het voor overzicht en flexibiliteit. Wil je meer technische begrippen uitgelicht krijgen? Bekijk dan ook onze uitleg over API, VPN, HTTP, SSL of virtualisatie voor nog meer inzicht in moderne netwerk- en internettechnieken.